Guggenheimlig

Met de zonsopgang wordt duidelijk hoe ver je de kust kan volgen met je ogen. We horen de indrukwekkende golven zich achthonderd meter verder op het strand gooien en zien het schuim even opbollen. Vandaag bezoeken we Bilbao met een focus op het wereldbekende museum voor hedendaagse kunst. Voorafgaande aan het bezoek aan het Guggenheim bekeek ik een documentaire over Frank Gehry, de architect ervan. Met een open en speelse blik vertrekt hij voor zijn ontwerpen van maquettes die gebouwd en verbouwd worden in papier en karton. Ik herken het bouwen van Rune en Joran met zand op een rots eergisteren en met stokjes en zwerfhout een paar dagen eerder. Ik ben benieuwd wat dit bekende gebouw zal doen met onze twee architecten/vormgevers. Met de metro rijden we naar het centrum. Een avontuur op zich omdat we niet weten waar we moeten afstappen en niemand van ons spaans spreekt. Het boeiende aan het gebruik van openbaar vervoer is dat je niet enkel de stad te zien krijgt zoals in de reisgidsen bedoeld is maar dat je ook de achterkant ziet. De verpauperde industriegebieden waar graffitispuiters zich uitleven op dichtgemetste voormalige fabrieksgebouwen, de familievriendelijke woonwijken met aangelegde speeltuintjes, de kleurige buurten met eetgelegenheden uit de hele wereld die de voedselinspectie niet zouden overleven, de saaie flats met de kleurige wasrekjes, de glimmende kantoorgebouwen, de winkelcentra met herkenbare merken als Decathlon, mediamarkt, .... Een half uur op de Metro en ik kan een demografisch onderzoek publiceren over deze wereldstad. Met een verwonderde blik schudt de bejaarde Bask naast mij zijn hoofd wanneer hij begrijpt dat we zijn taal niet spreken. We hebben onze bestemming met de hulp van een andere reiziger nadat we lukraak ergens 'op het gevoel' afgestapt waren.(maar een halte te vroeg) Het moet gezegd worden dat het museum een indrukwekkend gebouw is. Het past totaal niet in de oorspronkelijke architectuur van de stad, met smalle straten en kleurige gevels die als lagen op elkaar gepakt staan, maar het vloekt er op een of andere manier ook niet mee. Het past voor mij een beetje in de Spaanse volksaard waarbij iedereen tegelijk erg aan elkaar hangt en ook geen schrik heeft van indivualisme. (wat je vooral bewezen ziet in het parkeergedrag dat zich echt in geen enkele vorm laat dwingen, parkeren doen we overal, ook met de bocht van de hoek mee, op het zebrapad en desnoods dwars in een parkeerplaats) Het lijkt of Bilbao de laatste jaren heel wat architecten op de stad heeft losgelaten en dat enige samenhang van het geheel vooral gevormd wordt door de straten en de Metro en de mensen die de stad bewonen wat het geheel een uitsraling van moderne chaos geeft. Zo anders dan de strak geplande Britse steden. Hoe indrukwekkend we het gebouw van Gehry ook vinden, en knap en origineel en speels en vrolijk en... het doet ongetwijfeld wat met ons en toch kan ik niet zeggen dat het mooi is. Mooi is blijkbaar van een andere orde. Ik weet niet wat het is maar het raakt me meer in mijn hoofd dan in mijn hart. Ik word wel vrolijk van zoveel gedurfde zotheid in een stad maar ik word er niet door ontroerd. Het geeft me niet dat nederige gevoel van bijvoorbeeld Chartres maar anderzijds opent het wel een gevoel van mogelijkheden. Chartres, om er maar een van de velen te noemen, bezorgd me een meditatieve rust, een koestering van wat is en een vrede met het Al. Gehry daagt uit. Er is méér mogelijk, alles kan, we zijn nog niet klaar met scheppen... De binnenkant van het gebouw maakt ons duizelig en ik mis harmonie. Er zit een showelement aan, 'we pakken eens uit met wat allemaal kan' verwondering gaat over in verzadiging. Met een stralend zonnetje is de stad lekker warm en spiegelt zich in het water van de rivier en de metalen bekleding van het museum. We ontmoeten nog meer moderne kunst voor we verdwalen in de oude stadswijken die een boeiende mengeling van pittoreske charme en louche vuiligheid charmant doen samengaan. Moe van zoveel indrukken vinden we een ingang van de Metro en sporen terug naar ons busje. 's Avonds vallen we in slaap met het geluid van de zee in een licht meningsverschil over eb en vloed. Het drukke geronk van de drankautomaat op een paar meter afstand kan niet tippen aan de golfslag in de verte.