een franse colère

Tussen twee krijtkusten beuken stevige golven die het schip en mijn maag heen en weer doen rollen. Achter ons een zonovergoten kust die duidelijk mijn liefde nog draagt en voor ons regen en wind en het onbekende dus ook nog onbeminde. Ik voel me een beetje verloren, in een niemandsland. Het lijkt de boot naar huis en we gaan nog niet naar huis en tegelijk lis het of ik thuis net achterlaat. Bovendien ben ik nogal misselijk en maak me de bedenking dat het de derde keer in twee maanden tijd is dat ik het uur moet aanpassen op mijn gsm en vooral in mijn bioritme. Aankomen in Calais in de miezerige regen is echt een kale kermis. We zijn dan ook blij dat we naar onze eerste boerderij van 'France Passion' kunnen rijden en hopen daar op een warmer onthaal. De boerin heet ons welkom en we mogen tegen zes uur naar het melken van de koeien gaan kijken  wat we dan ook graag doen. Het is boeiend om de vrouw bezig te zien met de machinale melkinstallatie en in mijn beste frans stel ik een paar vragen en probeer ik haar antwoorden in mijn hoofd te vertragen om ze te vertalen. Het wordt pas echt geweldig wanneer een van de koeien ,ze staan op heuphoogte met hun poten dus u kan zich een beeld vormen van waar hun staart begint, kakt en het effect wordt absoluut versterkt door de vloeibaarheid van die substantie en de hoogte waar het vandaan komt. 'Het maakt geen vlekken, het ruikt alleen',zegt de ervaringsdeskundige en met mijn middelbare schoolfrans had ik dat toch begrepen! Onze eerste week in Frankrijk was verder niet zo'n topper. Ik ben het zelf precies even kwijt. Het weer valt tegen, alles is grijs en vooral nat en slijkerig, alles is gesloten, de chauffeurs zijn arrogant en vooral aggressief, gasfles twee heeft de geest gegeven waardoor we niet meer kunnen koken en verwarmen. Het is een reizigersdip waar ik niet zo goed uit geraak en we hebben nog een paar normale moeder-tieneraanvaringen die dat niet echt makkelijker maken. Ik zou liefst in een warm bad gaan liggen om eens goed uit te huilen en zielig te zijn of met een boek om daarna weer even helemaal mezelf te zijn maar hier is  geen warm bad en ik huil dan genant zichtbaar en dan ben ik bang een labiele moeder te zijn. Ik stel het hele plan in vraag, heb enorme last van het communicatieprobleem met de school, wordt helemaal stressy omdat er bezoek komt en straks iemand mee naar huis wil,... ik wil terug naar Engeland want daar was alles leuker,... Mistroostig lijkt het woord van deze week. Het is een hele omschakeling van het verzorgde Brittanië naar het nonchalante Frankrijk, van alles-gaat-hier-om-vijf-uur-dicht (behalve de Tesco die blijft 24 uur open) naar hoezo-u-wil-voor-zeven-uur-een-restaurant-vinden-dat-open-is? (de gas is op dus we moeten uit eten en zelfs een fritkot is hier voor halfacht niet open), van bekend naar onverstaanbaar,... Maar dan komt er bezoek met vier (vier!)gasflessen en een boel lekkernijen zowel culinair als litterair en met heel veel warmte (niet alleen door de gasflessen) en gerustelling en plots trekt de Franse hemel toch open. De prachtige baai van de Somme doet daarbij wonderen en het schitterende Saint Valerie Sur Somme biedt ons heel veel lekkers. We eten verse mosselen en proeven een oester, we zien zeehonden en eindeloos veel vogels en we na twee dagen ouderlijke bepampering met knuffels en gesprekken en tractaties en vissoep en warme wijn ben ik bereid mijn hart ook voor Frankrijk te openen. (dat was ik al maar we hadden toch wat tijd nodig en we hadden natuurlijk al een uur gemist bij de kennismaking!) We zijn klaar voor het vervolg van onze route.
Voor wie klaarzat met de prikkers; Calais, Leubringhen, Wimereux, Saint Valery sur Somme. Een aantal boeidende gesprekken als; wie heeft dan de grenzen van België getrokken en waarom ligt dit Vlaamse deel dan in Frankrijk, Hoe krachtig moet de zee niet zijn dat ze hele bunkers uit het land lostrekt en vinden mensen Oesters echt lekker, Waarom staat Napoleon op deze enorme zuil met zijn gezicht landinwaarts terwijl hij eigenlijk Engeland wou aanvallen? Is het veel warmer in Spanje en gaat de gas zo snel op omdat ik  een kop koffie drink in de ochtend?

canterbury of de kers op de taart

Als kers op de spreekwoordelijke taart rijden we nog een laatste keer door een met bomen omsloten weg naar het schone Canterbury. Soms zijn de wegen in Engeland letterlijk omsloten door bomen die aan beide kanten hoog naar elkaar toegroeien en waar vakkundig met heggescharen een tunnel in weggeschoren is. Prachtig. We bezoeken deze middeleeuwse schat en ik had mezelf beloofd deze keer het eiland niet te verlaten zonder de gezangen in de kathedraal bij te wonen dus we gaan meteen op ons doel af. Verontschuldigend meldt de kassajuffrouw dat een deel van de kathedraal op dit moment niet toegankelijk is omdat er een dienst doorgaat en dat we daar pas binnen een half uurtje kunnen kijken. Ik schuif dankbaar op een kerkbank in het openbare gedeelte, waar ooit de toevloed aan pelgrims aankwam, om het koor in het nu afgesloten gedeelte te horen zingen en ik ben even in de hemel. Het is een gebouw met een groots verleden en een indrukwekkende architectuur en ik vraag me af of zoiets voortkomt uit godsvrucht dan wel uit godsvrees. Onder de indruk van zoveel hoogte en verfijning dalen we af naar de werkelijke pracht in de crypte. In contrast met de grootsheid van de gotische gewelven boven verstillen we van de eenvoud van dit, duidelijk veel oudere, gedeelte waar, ontdaan van alle luister, een eenvoudig Madonnabeeld tot bezinning oproept. Hier hangt iets dat voor mij veel meer het wezen van religiositeit raakt. In een zijbeuk een kunstwerk van Anthony Gormley die ik regelmatig verwacht en onverwacht tegenkom. Een menselijke figuur opgetrokken uit verroeste kerknagels die uit een dakrestauratie kwamen.  'Het menselijk lichaam is net als een kathedraal een tijdelijke plek waar voor een bepaalde tijd gedachten, gevoelens, verlangens en smart een tijdelijk onderdak vinden zoals dat in de loop van eeuwen ook in een kathedraal gebeurd voor wie daar komt.' Hier, in de kelder van een roemrijk gebouw, lijkt het of men veel meer de essentie vat. Dankbaar voor zoveel moois lopen we nog even door de sfeervolle straatjes en slapen nog een laatste nachtje in dit bijzondere land.

is there a reason?

de reis
Op een dag wist je ten slotte
wat je te doen stond, en begon,
ofschoon de stemmen om je heen
hun slechte raad
bleven schreeuwen-
ofschoon het hele huis
begon te beven
en je het oude trekken
aan je enkels voelde.
'Maak mijn leven in orde!'
riep elke stem.
Maar je bleef niet staan.
Je wist wat je te doen stond,
al rukte de wind
met zijn stijve vingers
aan de fundamenten zelf -
al was hun droefenis
verschrikkelijk.
Het was al laat
genoeg, en de nacht was wild,
en de weg vol gevallen
takken en stenen.
Maar stukje bij beetje,
terwijl hun stemmen achterbleven,
begonnen de sterren fel te schijnen
door de wolkenflarden heen
en er klonk een nieuwe stem
die je langzaam
als je eigen stem herkende,
die je gezelschap hield
terwijl je steeds dieper
de wereld binnen beende
vastbesloten om het enige
te doen wat je doen kon -
vastbesloten om het enige
leven te redden dat je redden kon.  

Mary Oliver, Dream Work (uit Op weg naar Avalon)

Risk more than others think is safe.
Dream more than others think is practical.
Care more than others think is wise.
Desire more than others think is possible.

prikkertjes update

Ik weet niet hoe fanatiek de volgers zijn maar voor de volledigheid.
na Grantham hebben we een lange rit gedaan tot in Maidstone en morgen sluiten we dit hoofdstuk af in Canterburry. Maandag varen we van Dover naar Calais.
Ik kan het eigenlijk nog bijna niet geloven, we hebben het gewoon gedaan, al bijna twee maanden en we gaan nog verder. We zijn geen lid geworden van noch de caravanningclub, noch the camping and caravanningclub (the friendly one)maar mochten steeds bij hen camperen wanneer we dat wilden en vaak kregen we een ledenkorting en de voordelen van campings zijn duidelijk;
je kan douchen zonder ongewenste intimiteiten met het douchegordijn of onhebbelijk achtergrondgekibbel van de twee tieners
je kan de laundryruimte gebruiken om stinkkleding te wassen en bij het rustgevende geluid van ritsen tegen de droogkastwand ongestoord een boek lezen.
je kan de jongens wegsturen met een bak afwas en even alleen zijn in het busje met een kop thee of wat dan ook.
je kan eens goed kakken zonder commentaar op de geluiden of zonder een gesprek verder te moeten zetten omdat het nu eenmaal kan.
je staat veilig en gerust en kan daardoor goed slapen.
je kan je aansluiten aan de electriciteit en daardoor je verwarmingstoestelletje heet laten worden en allerlei dingen opladen.
maar het is duur en je ontmoet niet altijd mensen, je bekijkt ze en wordt door hen ook bekeken en je bent het snel gewoon.

hier staat tot afscheid...

Na een kleine twee maanden rondreizen in en door uw landschap wil ik u bedanken. We hebben genoten van de lieflijke heuveltjes in het Zuiden, afgeboord met ferme kliffen en parels van keienstrandjes, van de grote vruchtbare vlaktes in het Oosten omzoomd door hagen, van de ruwe ongerepte schoonheid van uw bergland in het Noorden en daar voorbij het veenland. We hebben uw rivieren en meren gesmaakt en uw schitterende beukenbossen vol heerlijk wild hebben ons doen vollopen van ontroering. Uw volk heeft me verwonderd met zijn doorgedreven regels en waarschuwingen en veiligheidsvoorschriften, met zijn vatberaden bewaardrang van erfgoed, landschap en gebruiken. Het heeft me gefascineerd in zijn heroïsche drang naar grootheid en macht en in zijn middeleeuwse gevoel voor heraldiek en rangorde. Het heeft me geërgerd in zijn behoudsgezindheid en vasthouden aan eigen systemen, maateenheden, sociale geplogenheden en beheerste vriendelijkheid. Het heeft me ontroerd met zijn prachtige verhalen, mytische wezens en legenden die met alle respect in leven worden gehouden. (en waar flink wat merchandising mee gepaard gaat) Ik kan het voor mezelf niet helemaal verzoenen; de ruimte die men bereid is te geven aan een solitaire eik in het midden van een veld zodat hij in al zijn glorie kan groeien tot een maximum van wat hij is en hoe tegelijk er een beperking ligt op hoeveel ruimte mensen soms mogen innemen. Je springt hier niet uit de band en wacht beleefd je beurt af. Er is weinig ruimte voor chaos. Ik vond het vreemd hoe enerzijds overal public footpaths de mensen uitnodigen over weideafsluitingen te kruipen en de natuur in te trekken en anderzijds het ook heel duidelijk is dat het alleen dát pad is dat mag gevolgd worden. Ik ben onder de indruk van uw verleden en de pijn en woede die hier heeft geheerst tussen volkeren en stammen, kerken en mensen en die zijn zichtbare sporen in het landschap heeft nagelaten in typische kerken (grijs met op de hoeken van de platte toren een puntje), wonderlijke abdijruïnes en ontelbare kastelen. Ik ben geraakt geweest, en daar ben ik u diep dankbaar voor, voor de subtiele fijnheid van mytische Engel(l)and waar heel wat fijnbesnaarde energie in bronnen en stenen opgeslagen ligt, al dan niet door mensen ooit geplaatst. Het is duidelijk dat uw geschiedenis eindeloos ver terug gaat en dat meerdere goden en godinnen hun plaats hier hebben tussen natuurwezens en sprookjes. Hemels zoveel energie! Ik ben op adem gekomen in het aardse Schotland en heb gevoeld hoe het landschap mij gedragen heeft. Ik ben er niet mijn hart verloren, dat zou er onrecht aan doen, ik heb het er voelen groeien en ik hoef mijn ogen maar te sluiten of ik ben er weer thuis. Ik heb het gevoeld, de aanwezigheid van aardse en hogere sferen, bij bronnen, in abdijen en op bergen en ik kan alleen maar zeggen, dat allemaal samen, het is een Verenigd Koninkrijk. We hebben gesmuld van uw scones en de curd die erop gesmeerd wordt, van uw ruwe oatcakes, van venison-filets, van cornisch pastries, van uw cider en cranberriesap, van uw chips en frieten met vinegar, van uw kleine appeltjes en uw grote parsnips (daar waren we niet allemaal even zot van moet ik eerlijkheidshalve zeggen) van uw schotse zalmen en uw haddock en vooral van de verse zeeschelpjes in Ayr. Ik ben veel lichter nu ik u verlaat, er zijn pakken van jaren van mijn schouders gevallen en ik heb weer ademruimte gekregen en ik ga met een voldaan gevoel weer naar het vasteland maar ik beloof u nu al dat ik terugkom omdat bovenal u mijn ziel heeft geraakt, Groot-Brittanië en ik nu al weet dat ik soms een heel hoogland nodig heb om weer bij mijn kleine zelf te zijn. Tenslotte is dat de essentie; to be or not to be I am Grateful

jorvik en de rest

De schaduwen worden dan wel steeds langer, de dagen doen dat niet en om een goede werk-reisbalans te vinden én tijdig terug de boot op te kunnen leggen we wel wat kilometers af. Het Zuiden begint te trekken en ik vermoed dat dat net is wat ganzen en zwaluwen en ooievaars ervaren voor ze het Noorden de staart toekeren. We hebben een nachtje bij Durham geslapen en schandalig genoeg dit prachtige middeleeuwse pronkstuk niet bezocht. We zijn er ooit geweest en het was echt de moeite, de kathedraal is echt een aanrader, maar het wordt al snel donker en we wilden gewoon een plek om te slapen vinden en wat voedsel inslaan. Het klinkt barbaars maar op dat moment had de Tesco superstore meer prioriteit dan het nabije werelderfgoed. Na het nodige schoolwerk zijn we verder afgezakt naar York. We hadden een camping op het oog met de naam Wagtail (kwikstaart).(De totem van Joran bij de scouts is Kwikstaart dus daar konden we niet echt aan voorbijgaan)  Hoe levendig en gezellig de opgewekt de kwikstaart in totemtaal dan mag zijn, nietsvan dit alles vonden we terug in deze kale camping waar geen levende ziel te bekennen was. We hebben dan maar verder gezocht  bij de caravan-club onderdak vonden. Onderdak hebben we natuurlijk sowieso, dat we bodem vonden. (a pitch in vakjargon) We halen met ons drie de gemiddelde leeftijd van de medekampeerders drastisch naar beneden en een paar vriendelijke grijsaards vinden zichzelf heel europees gezind wanneer ze me met Bonjour aanspreken. Ik vond het wel lief en heb de verleiding hen op de hoogte te brengen van onze taalgrens en bijhorende complexiteit maar daar gelaten. Fascinerend te zien wat grenzen met mensen doen, zeker in een land waar men in het Zuiden niet eens overal Schotse ponden wil aannemen die nochthans exact dezelfde waarde hebben en in dezelfde natie zijn uitgebracht. Aan de grens met Schotland waren we ook nog getuige van Schotse vlaggen en oproepen tot onafhankelijkheid nochthans trokken de schapen zich van dit alles helemaal niet aan. Voor hen is het gras misschien groener aan de ander kant van de draad, waar die draad staat zal hen een worst wezen. De schapen hebben in Schotland zelfs niet eens draad rond hun weides maar lopen lekker in het midden van de baan. Gisteren hebben we York bezocht en genoten van de middeleeuwse sfeer die in de kleine straatjes nog duidelijk hangt. Rune zou hier best kunnen wonen zei hij en ik kan hem geen ongelijk geven. Het is iets met stadjes uit de middeleeuwen en de vikingtijd. Het lijkt alsof het typische stratenplan en de afwezigheid van hoogbouw (en de mooie vakwerkhuizen) een bepaalde rust en veiligheid geven en meer op mensenmaat zijn. We lieten ons meevoeren in de geschiedenis van deze vikingparel en zagen gelijkenissen in taal, cultuur en architectuur tussen Jorvik en Scandinavië. 'Het enige grote verschil tussen Vikingen en Angel-Saksen was het feit dat Vikingen nooit gekerstend zijn' zegt de gids in het formidabele Jorvikcentrum. Hij heeft het over de kerstening die in het kielzog van de romeinse overheersing overduidelijk een grote impact had op de keltische bevolkingsgroepen in het oude europa en ik zie in zijn ogen en gebaren het vuur van een Noorman nog nagloeien. De welvarende en bloeiende handelsstad die York ooit was lokt ons nog steeds langs winkels en eetgelegenheden en tracht ons te verleiden tot de aanschaf van vanalles en nog wat, zolang het maar geld uit onze zakken oplevert. We genieten van deze korte stadsuitstap en wandelen naar de York Minster, de grootste gotische kerk ten Noorden van de Alpen. De indrukwekkende buitenkant geeft echt een goed beeld van de klassieke opbouw van een gotische kerk en een glimp binnenin werpt een verre blik op de buitengewone glasramen die zo karakteristiek zijn voor deze kerk. De inkomprijs is niet mals en ik hou dat bedrag dan liever opzij voor het bezoek van de Canterburry Cathedral waar ik graag de gezangen zou bijwonen op zondag. We zijn met Rune nog gaan rondsnuffelen in een parfumerie, een opdracht voor chemie op school, en maakten deze gezellige dag rond met het geheimzinnig meegegeven sushipakket van een vriend thuis. Lekker! Vandaag rijden we verder richting Zuiden en vermoedelijk stoppen we in Grantham. Samenvatting voor de prikkers Durham, York, Grantham.

120 mile visitors attractions

Feestelijke blaadjesconfetti
dwarrelt als Schots afscheid,
 langgerekte schaduwen
bevriezen het mooie landschap
 terwijl
witgerande schaapjes
 krokant gras grazen
en paarden met geruite jassen
flank tegen flank
in ommuurde weides
staan te dampen,
het kan niet altijd
een eenzame boom zijn.
Langzaam
worden bergen
 weer heuvels,
muren
weer hagen,
heide
 weer bos.
Kniediepe riviervissers
oefenen geduld
naast donkerrode abdijen.
De engel van het Noorden
ontvangt ons met wijd open armen
en wijst ons
de beukenbossen
en de meidoorns.